Θρομβοφιλία/Θρόμβωση, Διαταραχές στην πήξη
Διαταραχές της πήξης
Ο οργανισμός μας μέσω της αιμόστασης, διατηρεί μια ευαίσθητη ισορροπία ανάμεσα στην πήξη του αίματος (πρόληψη αιμορραγίας) και τη ρευστότητά του (πρόληψη θρόμβωσης). Όταν αυτή η ισορροπία διαταράσσεται, μπορεί να εμφανιστούν είτε θρομβωτικά επεισόδια είτε αιμορραγικές εκδηλώσεις.
Τι είναι η θρόμβωση;
Η θρόμβωση είναι η παθολογική δημιουργία θρόμβου μέσα σε ένα αγγείο, χωρίς να υπάρχει τραυματισμός. Ανάλογα με την εντόπιση, διακρίνεται σε:
◆︎ Φλεβική θρόμβωση, όπως η εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση (DVT) και η πνευμονική εμβολή (PE)
◆︎ Αρτηριακή θρόμβωση, που εκδηλώνεται συχνά με έμφραγμα του μυοκαρδίου ή αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο
Τι είναι η θρομβοφιλία;
Η θρομβοφιλία είναι η προδιάθεση για θρόμβωση, είτε συγγενής (κληρονομική) είτε επίκτητη. Συχνότερες μορφές είναι:
Κληρονομική θρομβοφιλία:
◆︎ Μεταλλάξεις γονιδίων όπως του παράγοντα V Leiden και της προθρομβίνης
◆︎ Ανεπάρκεια φυσικών αντιπηκτικών, όπως η αντιθρομβίνη, η πρωτεΐνη C και η πρωτεΐνη S
◆︎ Αυξημένα επίπεδα ομοκυστείνης στο αίμα αποτελούν έναν δυνητικά «αντιστρεπτό» παράγοντα .
Επίκτη θρομβοφιλία:
◆︎ Το αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο, είναι μια αυτοάνοση διαταραχή που σχετίζεται με θρομβώσεις και καθ’ έξιν αποβολές.
Η διερεύνηση της θρομβοφιλίας συνίσταται σε συγκεκριμένες αιματολογικές εξετάσεις και εξατομικεύεται με βάση την κλινική εικόνα και το οικογενειακό ιστορικό.
Αιμορραγική διάθεση
Στην αντίπερα όχθη μπορεί να υπάρχουν καταστάσεις που να προκαλούν αυξημένη αιμορραγική προδιάθεση και εκδηλώνονται με:
◆︎ Εύκολες μελανιές (εκχυμώσεις)
◆︎ Παρατεταμένη αιμορραγία μετά από μικρούς τραυματισμούς ή επεμβάσεις
◆︎ Αιμορραγία από τα ούλα ή τη ρινική κοιλότητα (ρινορραγίες)
◆︎ Έντονη ή παρατεταμένη έμμηνος ρύση (μηνορραγία)
Κλασικά παραδείγματα αιμορραγικών διαταραχών είναι:
🩸Η Αιμορροφιλία Α και Β (κληρονομικές ανεπάρκειες παραγόντων VIII και IX)
🩸 Η νόσος von Willebrand, η πιο συχνή κληρονομική αιμορραγική διαταραχής
🩸 Οι επίκτητες διαταραχές, όπως αυτές που προκαλούνται από φάρμακα ή νοσήματα του ήπατος.
Θρομβοφιλία και εγκυμοσύνη
Η θρομβοφιλία, ιδιαίτερα όταν είναι κληρονομική ή ανοσολογικής φύσης (π.χ. αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο), μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την πορεία μιας κύησης. Σε πολλές περιπτώσεις σχετίζεται με:
◆︎ Καθ’ έξιν αποβολές (δύο ή περισσότερες)
◆︎ Ανεξήγητη ενδομήτρια εμβρυϊκή απώλεια
◆︎ Προεκλαμψία ή καθυστέρηση ενδομήτριας ανάπτυξης του εμβρύου
◆︎ Δυσκολία σύλληψης ή αποτυχία εμφύτευσης μετά από εξωσωματική γονιμοποίηση
Η έγκαιρη διάγνωση θρομβοφιλίας σε γυναίκες με ιστορικό αποβολών ή υπογονιμότητας επιτρέπει την εφαρμογή κατάλληλης αγωγής (π.χ. αντιπηκτική θεραπεία), βελτιώνοντας σημαντικά τις πιθανότητες επιτυχούς κύησης.
Αποβολή κύησης, να κάνω έλεγχο θρομβοφιλίας;
-
Ναι, σε περιπτώσεις επαναλαμβανόμενων αποβολών ο έλεγχος θρομβοφιλίας μπορεί να είναι χρήσιμος, ιδιαίτερα όταν υπάρχει και ιστορικό θρόμβωσης ή επιπλέον παράγοντες κινδύνου. Δεν χρειάζεται να γίνεται σε όλες τις γυναίκες με αποβολές, αλλά εξατομικεύεται ανάλογα με το ιστορικό και την κλινική εικόνα ιδιαίτερα σε αποβολές μετά την 6η εβδομαδα της κύησης.
Πριν την έναρξη αντισυλληπτικών να κάνω έλεγχο θρομβοφιλίας;
-
Σε γυναίκες που πρόκειται να ξεκινήσουν αντισυλληπτικά, ο προληπτικός έλεγχος θρομβοφιλίας δεν είναι απαραίτητος για όλες· ωστόσο, επειδή οι εξετάσεις είναι σχετικά απλές και συχνά διεξάγονται ιδιωτικά, υπάρχει λογική επιχειρηματολογία υπέρ της διεξαγωγής τους πριν την έναρξη της αγωγής.
- Ένας φυσιολογικός (αρνητικός) έλεγχος δίνει ασφάλεια τόσο στη γυναίκα όσο και στον θεράποντα και αποκλείει αιτίες που αυξάνουν τον κίνδυνο θρόμβωσης· αντιθέτως, το να μην γίνει έλεγχος και να εμφανιστεί επιπλοκή σε νεαρή γυναίκα μπορεί να έχει σοβαρότερες συνέπειες.
- Επομένως, εφόσον οι εξετάσεις είναι διαθέσιμες και η γυναίκα το επιθυμεί (ή υπάρχει οποιοδήποτε ύποπτο ιστορικό), δεν υπάρχει ιατρικός λόγος να αναβάλλεται ο έλεγχος πριν την έναρξη αντισυλληπτικών — πάντα όμως μετά από συμβουλή αιματολόγου ή γυναικολόγου.
Πότε και σε ποιον πρέπει να γίνει έλεγχος θρομβοφιλίας;
- Ο έλεγχος θρομβοφιλίας συνιστάται συνήθως σε συγγενείς πρώτου βαθμού ατόμων που έχουν διαγνωστεί με κληρονομική θρομβοφιλία.
- Σε ανθρώπους που έχουν παρουσιάσει επεισόδιο θρόμβωσης (αρτηριακής, φλεβικής ή Πνευμονική εμβολή) στο παρελθόν.
-
Γυναίκες με ιστορικό αποβολών
- Γυναίκες που πρόκειται να ξεκινήσουν αντισυλληπτικά χάπια
-
Αλλά και σε όσες πρόκειται να υποβληθούν σε εξωσωματική γονιμοποίηση, ανάλογα με το ατομικό ιστορικό, τους παράγοντες κινδύνου και το πρωτόκολλο του κέντρου εξωσωματικής.
Η απόφαση για τον έλεγχο εξατομικεύεται πάντα με βάση το συνολικό ιατρικό προφίλ κάθε ανθρώπου.
Γίνεται συνταγογράφηση των εξετάσεων θρομβοφιλίας μέσω ΕΟΠΥΥ;
- Ο έλεγχος θρομβοφιλίας καλύπτεται εν μέρει από τον ΕΟΠΥΥ, καθώς ορισμένες βασικές εξετάσεις μπορούν να συνταγογραφηθούν. Υπάρχουν όμως και εξειδικευμένες εξετάσεις που δεν καλύπτονται πλήρως και ενδέχεται να χρειαστεί να πραγματοποιηθούν ιδιωτικά, με αντίστοιχη οικονομική επιβάρυνση.
- Για τον λόγο αυτό, ο έλεγχος θρομβοφιλίας πρέπει να γίνεται στοχευμένα και πάντα μετά από εκτίμηση αιματολόγου. Δεν είναι απαραίτητο να γίνεται εκτεταμένος έλεγχος με πολλά γονίδια ή «πακέτα» εξετάσεων χωρίς ιατρική καθοδήγηση, γιατί αυτό μπορεί να οδηγήσει σε περιττές εξετάσεις και άσκοπο κόστος. Με τη σωστή επιλογή εξετάσεων, ο έλεγχος είναι πιο ουσιαστικός, πιο αποδοτικός και πιο χρήσιμος για τον ασθενή!
Η έγκαιρη και σωστή διάγνωση τέτοιων καταστάσεων είναι καθοριστική για την πρόληψη σοβαρών επιπλοκών, είτε πρόκειται για επικίνδυνα θρομβωτικά επεισόδια είτε για ανεξέλεγκτες αιμορραγίες.
🔬 Στο ιατρείο μπορεί να πραγματοποιηθεί πλήρης εργαστηριακός έλεγχος πήξης, διερεύνηση θρομβοφιλίας και εξατομικευμένη αιματολογική καθοδήγηση, με στόχο τη σωστή διάγνωση και αντιμετώπιση κάθε περιστατικού.
📅 Εάν έχετε εμφανίσει θρόμβωση, αποβολές κατά την κύηση, ανεξήγητες αιμορραγίες ή υπάρχει οικογενειακό ιστορικό, προγραμματίστε έναν έλεγχο.
⚠️ Πριν την έναρξη αντισυλληπτικών χαπιών προγραμματίστε μια επίσκεψη σε Αιματολόγο για να ενημερωθείτε για τη δυνατότητα ελέγχου με σκοπό την αποφυγή θρόμβωσης σε ομάδες υψηλού κινδύνου.
